top of page

PSYCHOLOGIE · 7 MIN LEESTIJD

De hele mens.
Over een brede, samenhangende blik.

​Misschien gaat het op papier goed. Je werk loopt en thuis is alles op orde. En toch slaap je slecht, schiet je sneller uit je slof dan je wilt en merk je pas aan het eind van de week hoe moe je bent. Je begrijpt best waar het vandaan komt, maar daarmee verandert er nog weinig.

​

Een klacht staat niet los van de rest van je leven. Hoe je je voelt, wat je denkt, wat je lichamelijk ervaart en hoe je reageert, hangt samen met je ervaringen, je relaties en de omstandigheden waarin je leeft. Begrijpen is waardevol, maar het is zelden het hele verhaal. Een holistische blik geeft ruimte om die samenhang te onderzoeken en te begrijpen wat voor jou van betekenis is.

Meer dan de klacht

Ik werk vanuit een holistische blik. Dat woord roept soms vage associaties op, dus ik zeg er graag bij wat ik ermee bedoel. Het is een brede, samenhangende benadering waarin ik je zie als mens, en niet alleen je klacht. Ik heb aandacht voor wat je denkt, voelt en lichamelijk ervaart. Voor je relaties met anderen: je partner, je familie, je collega's. Voor de context waarin je leeft en werkt. En voor wat je leven betekenis geeft.

​

Dat is geen alternatief idee. In 1977 pleitte de Amerikaanse arts en psychiater George Engel in het tijdschrift Science voor een biopsychosociaal model. Om ziekte te begrijpen, schreef hij, moet je naast het lichaam ook kijken naar de persoon en naar de sociale context waarin iemand leeft. Dat model is sindsdien een veelgebruikt uitgangspunt in de gezondheidszorg en de psychologie.

​

Die onderdelen staan niet los van elkaar. Spanning die je overdag wegdrukt, kan 's nachts terugkomen. Een gedachte als “ik moet het zelf oplossen” voel je soms eerder in je schouders dan in je hoofd. Onderzoek naar interoceptie, het waarnemen van signalen uit je eigen lichaam, laat zien dat die signalen meespelen in hoe je emoties ervaart. Problemen in dat waarnemen worden onder meer in verband gebracht met angst- en stemmingsklachten.

Een klacht als signaal

Psychische klachten zijn vervelend en soms ingrijpend. Tegelijk zie ik ze ook als een signaal: er vraagt iets aandacht. Een manier van omgaan met jezelf of anderen die je ooit veel heeft gebracht, kan je nu in de weg zitten. Je hebt bijvoorbeeld geleerd om door te zetten, voor anderen te zorgen of gevoelens opzij te zetten.

​

Daarom kijk ik niet alleen naar hoe een klacht minder wordt, maar ook naar wat eronder ligt. Vanuit een systemische en ontwikkelingsgerichte benadering kijken we naar je levensgeschiedenis, je belangrijke relaties en de rollen die je hebt leren vervullen.

​

Hechting maakt daar deel van uit: hoe eerdere ervaringen met verbinding doorwerken in vertrouwen, nabijheid en de grenzen die je aangeeft. Overzichtsonderzoek naar hechting bij volwassenen laat zien dat onveilige hechting samenhangt met uiteenlopende psychische klachten. Het laat ook zien dat het versterken van een gevoel van veiligheid kan bijdragen aan het verminderen van die klachten.

Wat je leven betekenis geeft

Zingeving gaat over wat je leven richting geeft: waar je voor staat, wat je belangrijk vindt en waar je je tijd en energie aan wilt besteden. Het is geen bijzaak naast de ‘echte’ klachten. Een overzichtsstudie van 99 onderzoeken, met samen ruim 66.000 deelnemers, vond dat mensen die meer doel en richting in hun leven ervaren gemiddeld minder depressieve klachten en angstklachten hebben. Dat bewijst niet dat het één het ander veroorzaakt, maar laat wel zien hoe nauw ze samenhangen.

​

In Nederland heeft Machteld Huber dit bredere denken over gezondheid bekend gemaakt met Positieve Gezondheid. Zij en haar collega's stelden in 2011 voor om gezondheid niet te zien als de afwezigheid van klachten, maar als het vermogen om je aan te passen en zelf regie te voeren bij sociale, lichamelijke en emotionele uitdagingen. Zingeving is daarin een van de zes dimensies, naast lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren.

​

Soms hangen klachten samen met een groeiende afstand tussen wat je doet en wat je belangrijk vindt. Je werk is vooral moeten geworden, of een ingrijpende gebeurtenis roept de vraag op wat er nu nog toe doet. Daarom vraag ik niet alleen wat er misgaat, maar ook wat voor jou de moeite waard is. Het antwoord geeft vaak richting aan wat je wilt veranderen.

Niet alleen praten

Gesprekken blijven belangrijk. Maar sommige ervaringen laten zich moeilijk in woorden vatten. Daarom is er in mijn begeleiding ook ruimte om stil te staan bij wat je voelt en lichamelijk ervaart. Merk je spanning op zodra je iets wilt uitspreken? Dan kan het helpen om daar eerst aandacht aan te geven, voordat we het analyseren.

​

Ik combineer inzichtgevende gesprekken met lichaamsgerichte, systemische en cognitief gedragstherapeutische interventies en psycho-educatie. Waar het past, kunnen we ook EMDR of ervaringsgerichte oefeningen met verbeelding en expressie inzetten. Welke aanpak we kiezen, hangt af van jouw vraag en tempo. Je hoeft vooraf geen methode te kiezen.

​

Die methodes zijn niet allemaal even uitgebreid onderzocht, en dat zeg ik er eerlijk bij. EMDR is een van de traumagerichte behandelingen die de Nederlandse richtlijn voor PTSS noemt, en ook de Wereldgezondheidsorganisatie beveelt het aan. Lichaamsgerichte psychotherapie is minder onderzocht. Een overzichtsstudie uit 2021 vond gemiddelde effecten op klachten, met de kanttekening dat meer en beter onderzoek nodig is. Ik zet lichaamsgericht werken daarom in als aanvulling, niet als vervanging van behandelingen waarvan de werkzaamheid beter is aangetoond.

De mens vóór de methode

Een brede blik betekent voor mij ook: geen standaardtraject. Wat bij de één helpt, werkt bij de ander niet. Ik stem de begeleiding af op wat jij nodig hebt en maak daarin bewuste keuzes.

​

Dat afstemmen is geen vrijblijvendheid. Onderzoek naar wat psychotherapie laat werken, laat zien dat behandelaars die zich star aan een protocol houden geen betere resultaten halen dan behandelaars die hun aanpak afstemmen op de cliënt. Tegelijk werkt begeleiding zonder structuur of duidelijke richting minder goed. Het vraagt dus om professioneel oordeel, niet om een vaste route.

​

Dat gaat samen met respect voor wat de reguliere psychologie te bieden heeft. Mijn opleidingsachtergrond in de gezondheidszorgpsychologie vormt een belangrijke basis voor mijn werk, en wetenschappelijke kennis neem ik serieus. Een holistische blik is voor mij geen alternatief daarvoor, maar een aanvulling: aandacht voor lichaam, emotie, relaties en zingeving, naast wat zich in gedachten en gedrag laat zien.

Vertrouwen en verbinding

Ik ga ervan uit dat mensen een eigen vermogen hebben om te herstellen en zich opnieuw te organiseren. Dat sluit aan bij de manier waarop Huber gezondheid omschrijft: als het vermogen om je aan te passen en zelf regie te voeren. Mijn rol is om de ruimte en veiligheid te bieden waarin dat kan gebeuren, en om mee te denken waar je zelf even vastloopt. Jouw ervaring en kennis van je eigen leven zijn daarbij het vertrekpunt.

​

Die ruimte ontstaat in het contact. Een veilige en oprechte werkrelatie is wat mij betreft de basis waarop verandering mogelijk wordt. Dat is meer dan een gevoel. Een grote overzichtsstudie van bijna 300 onderzoeken, met samen meer dan 30.000 cliënten, liet zien dat de kwaliteit van de werkrelatie samenhangt met het resultaat van therapie, bij uiteenlopende behandelvormen.

​

Dat vraagt ook iets van mij: dat ik zelf blijf leren, reflecteer op mijn eigen manier van werken en die toets in overleg met collega's.

KENNISMAKEN

Van begrijpen naar anders doen

Uiteindelijk gaat het om wat er in je dagelijks leven verandert. Eerder je grenzen herkennen en uitspreken. Meer ruimte geven aan wat je voelt. Anders omgaan met spanning, of je vrijer voelen in contact met anderen. Wat je in de gesprekken ontdekt, verbinden we steeds met situaties uit je eigen leven.

​

Herken je iets van jezelf in dit verhaal? In een eerste gesprek bespreken we wat je bezighoudt, wat je zoekt en wat een passende vervolgstap kan zijn.

Bronnen en verdieping

  • Engel, G. L. (1977). The need for a new medical model: a challenge for biomedicine. Science, 196(4286), 129–136.

  • Khalsa, S. S., et al. (2018). Interoception and mental health: a roadmap. Biological Psychiatry: Cognitive Neuroscience and Neuroimaging, 3(6), 501–513. https://doi.org/10.1016/j.bpsc.2017.12.004

  • Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2012). An attachment perspective on psychopathology. World Psychiatry, 11(1), 11–15. https://doi.org/10.1016/j.wpsyc.2012.01.003

  • Boreham, I. D., & Schutte, N. S. (2023). The relationship between purpose in life and depression and anxiety: a meta-analysis. Journal of Clinical Psychology. https://doi.org/10.1002/jclp.23576

  • Huber, M., et al. (2011). How should we define health? BMJ, 343, d4163. https://doi.org/10.1136/bmj.d4163

  • Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (2025). Richtlijn PTSS, module Psychotherapie: EMDR. Richtlijnendatabase. https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/ptss/module_psychotherapie_ptss/eye_movement_desensitization_reprocessing_emdr.html

  • World Health Organization (2013). Guidelines for the management of conditions specifically related to stress. Genève: WHO.

  • Rosendahl, S., Sattel, H., & Lahmann, C. (2021). Effectiveness of body psychotherapy: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychiatry, 12, 709798. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.709798

  • Wampold, B. E., & Imel, Z. E. (2015). The great psychotherapy debate: the evidence for what makes psychotherapy work (2e druk). New York: Routledge.

  • Flückiger, C., Del Re, A. C., Wampold, B. E., & Horvath, A. O. (2018). The alliance in adult psychotherapy: a meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 55(4), 316–340. https://doi.org/10.1037/pst0000172

bottom of page